Opština Arilje - Najnovije vesti

Opština Arilje - Najnovije vesti Opština Arilje - Najnovije vesti
  • Povećajte veličinu slova
  • Normalna veličina slova
  • Smanjite veličinu slova
Crkva Svetog Ahilija Štampa El. pošta

Ariljska crkva posvećena je episkopu Ahiliju iz Larise (Grčka), vatrenom borcu protiv arijanske jeresi i učesniku prvog Vaseljenskog sabora u Nikeji 325. godine. Gospod ga je proslavio pobedom nad arijem, učinivši čudo da na Ahilijevo ispovedanje istine poteče voda iz kamena.

Hram Svetog Ahilija tesno je vezan za svetorodnu dinastiju Nemanjića, prvog srpskog arhiepiskopa Svetog Savu i zlosrećnog kralja Dragutina. Svojom nestvarnom belinom i vitkošću i danas dominira jezgrom zapadnosrpske varošice Arilja kao svetionik vere Hristove.

Prema svojim arhitektonskim svojstvima pripada Raškoj stilskoj grupi koja je obeležila 13. vek, koherentnim spojem Romaničke obrade spoljašnjosti i Vizantijskog prostornog koncept.

Slikanje fasada u stilu vizantijskog ćelijastog sloga, tehnike zidanja naizmeničnim redovima kamena i opeke, na romanički obrađenim zidovima čini crkvu Sv. Ahilija u Arilju jedinstvenom gradjevinom 13. veka na ukupnom području vizantijskog sveta, obzirom da nema sačuvanog primera neke pravoslavne bogomolje iz te epohe čija fasada je u potpunosti bila ukrašena na ovaj način.

Pored arhitektonskih vrednosti i istorijskog značaja, crkva se ističe kao galerija dragocenih fresaka. Najzanimljiviji deo fresko-ansambla čine portreti vladara iz loze Nemanjića, njihovih srodnika i svih arhiepiskopa od osnivanja nezavisne Srpske crkve.

Najveću pažnju privlače portreti na južnom delu unutrašnje priprate, stojeće figure ktitora kralja Dragutina s modelom crkve u rukama i freska iznad mirotočivog groba Dragutinovog mlađeg sina Urošica. Kao nedvosmisleni dokument kraljeve ktitorske aktivnosti i ilustracija medjusobnog uvažavanja (u vreme oslikavanja crkve braća su živela u slozi), jedan je od najlepših idealizovanih portreta je portret vladarske braće Milutina i Dragutina Nemanjića u pratnji žene, ugarske princeze Kateline.

Po prvi put u istoriji srpskog freskoslikarstva pojavljuje se jedno novo ikonografsko rešenje. Do tada je bilo uobičajeno da na ktitorskim predstavama Bogorodica ili svetitelj zaštitnik privode ktitora Hristu na prestolu, pognute glave sa modelom hrama u rukama. Ovde je Sin Gospodnji naslikan smanjen u medaljonu izmedju glava uspravljenih, frontalno okrenutih kraljeva, koje blagosilja podignutim rukama. Predstave ova tri lika zauzimaju posebno mesto u razvoju srpskog srednjovekevnog portreta.

Freska Svetog Arhangela Gavrila , nazvana Plavi Andjeo (Ariljski anđeo), otmenog svetlog lika u blistavoj, jednostavnoj tunici, inkarnacija je ideje Gospodnjeg poverenika nestvarne lepote i veličanstvene plemenitosti. Sigurno postavljena figura Arhangela, jasno izraženog karaktera sa snažnom muskulaturom i bogatom odorom ratnika, izuzetne je likovne vrednosti. Ova freska se svrstava u najuži krug remek dela starog srpskog slikarstva.

Istorijski značaj imaju i portreti Dragutinovih sinova–Vladislava i Urošica, a predstave srpskih arhiepiskopa i pripadnika Nemanjićke loze kao i portreti moravičkih episkopa i mitropolita, čine jednu od najznačajnijih skupina zidnih slika, preko kojih se prepoznaju zanimljivi likovi srpske prošlosti.

crkva_sv_ahilija_1crkva_sv_ahilija_1
bwd  Strana 1/2  fwd
crkva_sv_ahilija_1
crkva_sv_ahilija_2
crkva_sv_ahilija_3
crkva_sv_ahilija_4
crkva_sv_ahilija_5
crkva_sv_ahilija_6

Autori ariljskih fresaka nisu poznati po imenu, ali se zna da su poreklom iz Soluna. U stilskom i ikonografskom pogledu ovaj živopis je delo koje najavljuje prekretnicu u razvoju srpskog zidnog slikarstva .On je vesnik novog stila, kojim će dvorska slikarska radionica kralja Milutina obeležiti slikarsku umetnost Srbije prvih decenija 14. veka.

U Ariljskom hramu je sahranjen Dragutinov mladji sin, princ Urošic. Ova činjenica ukazuje na značaj hrama za samog kralja i mogućnost da se neki od dvorova nalazio u blizini Arilja. Ono što ariljski hram nedvosmisleno izdvaja od ostalih zadužbina Nemanjića izgradjenih u ovoj epohi je pored njegove svojevrsne visine i nedostatak kule zvonika nad spoljnom pripratom što je karakteristika svih episkopskih sedišta, ulaz na južnoj strani umesto uobičajenog na zapadnoj.

Za razliku od ostalih crkvi Nemanjića gradjenih u 12. i 13. veku, koje nisu bile katedralni hramovi namenjeni velikom broju vernika, crkva u Arilju je imala tu namenu, sazidana je na uzvišenju sa kog je bila vidljiva iz daleka.

U doba Cara Dušana, Moravička episkopija podignuta je u rang mitropolije, po proglašenju Srpske Patrijaršije 1346. godine. Mitropolija u Arilju i manastirsko bratsvo podelili su sudbinu svog naroda i države u strašnom naletu Osmanlija vodjenih MehmedomII Osvajačem Carigrada.

Morala su da prodju skoro dva veka da bi tek krajem četrdesetih godina XVII veka ponovo oživela mitropolija u Moravici.

Ariljska zvona oglasiće se ponovo tek 1833.godine. Ali ovog puta ne sa mitropolije već samo sa parohijske crkve.

Izgled i položaj hrama i danas u posmatraču, gledao on iz ma kog pravca, izaziva osećaj bojažljivog divljenja, ushićujući i neponovljiv. Zaštićena je Rešenjem Zavoda za zaštitu i naučno proučavanje spomenika kulture NRS o proglašenju broj 425/47 od 23.10.1947.; kao i Odlukom o utvrđivanju NKD od izuzetnog značaja, "Službeni glasnik SRS" broj 14/79.


Noviji članci:
Stariji članci:

 

Vremenska prognoza za Arilje - narednih 7 dana

Večeras
Delimična oblačnost
Min: 10  oC
JZ   7 km/h
Petak., 24 Martt
Vedro ujutru, delimična oblačnost u ostalom delu dana.
24 oC /10 oC
  11 km/h
Subota., 25 Martt
Delimična oblačnost.
14 oC /6 oC
  9 km/h
Nedelja., 26 Martt
Delimična oblačnost ujutru, kiša u ostalom delu dana.
16 oC /5 oC
  14 km/h
Ponedeljak., 27 Martt
Oblačnost ujutru,  moguća kiša tokom dana. Uveče vedro.
11 oC /4 oC
  15 km/h
Utorak., 28 Martt
Nešto oblačnosti ujutru, vedro u ostalom delu dana.
16 oC /3 oC
  12 km/h
Sreda., 29 Martt
Vedro.
21 oC /2 oC
  7 km/h

Vremenska prognoza

Temperatura:
Maks. vetar:
Arilje - Večeras
Delimična oblačnost 10  oC
JZ   7 km/h
Opština Arilje - Zvanična internet prezentacija.  © 2005 - 2015